Can evi ve bellek

“Geçmişin gerçek imgesi uçucudur. Geçmiş ancak, bir daha görünmemek üzere kendini gösterdiği an, birden parlayıp aydınlanıveren bir resim olarak yakalanabilir.”

Arabadan inip şehrin ara sokaklarında dolaşmaya başladığımda Walter Benjamin'in bu cümlesini ansıdım birden.

Honfleur eski bir liman kenti; bir öykü anlatıcısı sanki - her köşesi bir anlatıya işlenmiş küçük öyküler gibi. Eylül güneşinin yumuşak ışığında maviye çalan arduaz çatılar, rüzgârın sesini, denizin tuzunu saklayan taş duvarlar, suyun yansıtarak çoğalttığı, yüzleri ahşap hatıllı çok yaşlı evler... Sardunyalı balkonlar, bir tuvali andıran renkli dükkânlar; yaprağın üzerindeki çiy damlası kadar canlı bir geçmişin parçaları.

 Honfleur neredeyse büyülü bir biçimde durdurulmuş bir zamanı yaşıyor.

Bir ara meydanın kalabalığından sıyrılıp tenha bir köşeden atlıkarıncanın usul usul dönüşünü seyrediyorum. 

Her şehrin, her köyün, her kasabanın kökü geçmişin biricik gerçekliğinde gizliydi. Oysa – belleğini inatçı bir sisin sildiği, ruhu çalınmış kendi şehrimde - hatıralarım uzaklaşıyor, bulanıklaşıyor. Giderek çocukluğumdan, gençliğimden koparıldığımı hissediyorum.

Yaşadığımız şehirler evlerimizdir. Kalbimiz, belleğimiz. 

Mircea Eliade, evin bir zamanlar üzerine dünya inşa edilebilecek bir çekirdek olduğunu söyler. Onun deyişiyle bir evin kurulduğu yer “gerçeğin can evi”dir.

Ve ben kalbimin ezberlediği o can evinde, geçmişi anımsamaya çalışırken, karşılaştığım zorluğun kendisi de belki bir gün anıya dönüşecek.

Yaşanmış sürenin uzunluğu değildi; derinlik, yoğunluktu aslolan; zamanı daha uzunmuşçasına duyarak yaşamaktı.

Bulutların suya değecekmiş gibi alçakta birbirlerini kovalayarak koşuşturduğu gök ufukta koyulaşıyor; morlar ve leylaklar karışıyor harelerine. Uzakta bir güvercin manav tezgâhındaki üzümleri didikliyor. Akşam oluyor. Yüzyılların yığınına bir gün daha ekleniyor Honfleur’de.

Öyküsünün bir parçası olduğum bu şehirde şimdi ben de bir öykü anlatıcısıyım. – Bu satırları hangimiz yazdık bilmiyorum. 

Deauville’e doğru yola koyuluyorum. 

Eylül 2025/ Kuzey Normandiya, Honfleur ve sorgulamalarım.

13/10/2025